مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
241
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
باب الكاف گندم گرم است و در ترى و خشكى معتدل است . از حبوب « 1 » ، هيچ « 2 » از گندم غذادهندهتر و « 3 » سازگارتر بر « 4 » بدن ، انسان را نيست . « 5 » بهترين گندمى « 6 » از كشتى « 7 » باشد كه آن را « 8 » آفت « 9 » نرسيده « 10 » . كنجد گرم و تر است . در منى بيفزايد و ادرار حيض كند و معده را سست كند و غثيان و تشنگى آورد « 11 » . كنار « 12 » سرد و خشك است . معده را قوت دهد و « 13 » اسهالى « 14 » كه از ضعف معده بود ، ببندد و « 15 » اسهال خون را سودمند است . كيل « 16 » سرد و تر است . معده « 17 » را زيان دارد و « 18 » بلغم انگيزد « 19 » . گلنار سرد و خشك است در درجهء دوم « 20 » . اعضاى عصبانى را قوت دهد و اسهال خون بازدارد . كرفس گرم و خشك است در درجهء دوم « 21 » . سده را بگشايد و باد را بشكند . گندنا گرم و خشك است در درجهء چهارم . مقعد را سود دارد و درد سر « 22 » آرد « 23 » . كنگر « 24 » در گرمى معتد است . تر است « 25 » در درجهء دوم . در « 26 » باه « 27 » بيفزايد . بوى بدن « 28 »
--> ( 1 ) . م : حبوبات . ( 2 ) . م : + حب . ( 3 ) . م : - تر و ؛ + نيست . ( 4 ) . م : سازگار است مر . ( 5 ) . م : - نيست . ( 6 ) . م : گندم . ( 7 ) . م : - از كشتى . ( 8 ) . م : - كه آن را . ( 9 ) . م : آفتى . ( 10 ) . م : نرسد . ( 11 ) . م : آرد . ( 12 ) . كنار : به ضم اول ، ميوهاى باشد سرخرنگ شبيه به عناب و در هندوستان بسيار مىباشد . ( برهان قاطع ) . ( 13 ) . م : - و . ( 14 ) . س : اسهال . ( 15 ) . م : - و . ( 16 ) . كيل : به كسر اول و فتح ثانى ، نام ميوهاى صحرايى ، شبيه به آلوچه و سيب كوچك . ( برهان قاطع ) . ( 17 ) . م : سده . ( 18 ) . م : - و . ( 19 ) . م : انگيز است . ( 20 ) . م : دوم . ( 21 ) . م : دوم . ( 22 ) . س : + را سود دارد . ( 23 ) . س : - آرد ؛ گندنا : « از خوردنش سردرد آيد و خوابهاى پريشان بينند . » ( قانون ، كتاب دوم ، ص 195 ) . ( 24 ) . س : كشك . ( 25 ) . م : - تر است . ( 26 ) . م : - در . ( 27 ) . م : + را . ( 28 ) . م : دهان .